44 landen · 10,2 miljoen km² · 745 miljoen inwoners · ruim 280 talen
Europa in het kort
Europa telt 44 landen en is na Oceanië het kleinste continent, met iets meer dan tien miljoen vierkante kilometer. Je komt ook de telling van 50 tegen, want landen als Turkije, Rusland en Georgië liggen deels of geheel op de grens met Azië. Voor een reiziger maakt dat weinig uit.
Wat Europa bijzonder maakt is de dichtheid. Binnen een paar uur rijden verandert de taal, het eten, de architectuur en het landschap. Nergens anders liggen zoveel verschillende culturen zo dicht op elkaar, en nergens is het zo eenvoudig om van het ene land in het andere te komen.
In grote lijnen deel je het continent in vieren. Zuid-Europa, rond de Middellandse Zee, draait om zon, kust en oude steden. West-Europa is het dichtstbevolkt en het duurst. Noord-Europa gaat over fjorden, meren en lange zomeravonden. Oost-Europa is het voordeligst en het minst bereisd, met steden die er net zo mooi uitzien als hun westerse tegenhangers maar de helft kosten.
Welke landen in Europa kun je bezoeken?
Waar je heen gaat hangt vooral af van wat je zoekt en hoeveel tijd je hebt. Voor zon, kust en oude steden kom je uit in Portugal, Spanje, Italië, Griekenland, Kroatië of Albanië. Voor ruige natuur en weinig mensen kijk je naar Noorwegen, IJsland, Schotland of Ierland. Die twee groepen vragen om een ander seizoen en een ander soort reis.
Hoe reis je door Europa met trein, auto of vliegtuig?
Deze vraag bepaalt je reis door Europa meer dan de bestemming zelf. Het continent is klein genoeg om over land te doorkruisen, en dat verandert hoe een reis voelt.
De trein is de laatste jaren weer serieus geworden. Met een Interrail Pass reis je door 33 landen op één ticket, vanaf ongeveer 280 euro voor vier reisdagen in een maand en flink goedkoper als je jonger bent dan 28. Nachttreinen zijn terug: vanuit Amsterdam en Utrecht rijd je rechtstreeks naar Wenen, Zürich, Innsbruck en Praag, en je wint er een hotelnacht mee.
De auto geeft je de meeste vrijheid, zeker op het platteland waar geen trein komt. Schotland, Ierland, Noorwegen en het Portugese binnenland zijn gemaakt voor een roadtrip. Let wel op de tolwegen in Frankrijk, Italië en Spanje en op de milieuzones in de grote steden, waarvoor je vooraf een sticker of vignet nodig hebt.
Het vliegtuig is meestal het goedkoopst en bijna altijd het snelst, maar levert de saaiste reis op. Voor afstanden boven de duizend kilometer, zoals Amsterdam naar Athene of Lissabon, is het de enige praktische keuze als je weinig tijd hebt.
In de praktijk combineer je ze. Vlieg naar het zuiden, huur daar een auto voor de kust en neem de trein tussen de steden.
Welke stedentrip in Europa past bij jou?
Een stedentrip is de meest gemaakte Europese reis, en ook de makkelijkste om te verprutsen door de verkeerde stad op het verkeerde moment te kiezen.
Voor een eerste keer werken Lissabon, Praag, Boedapest en Porto het best. Ze zijn compact genoeg om lopend te doen, hebben een oude kern die nog intact is, en je eet er goed voor weinig.
Voor wie al veel gezien heeft zijn Tirana, Belgrado, Riga en Thessaloniki interessanter. Minder toeristen, lagere prijzen en een stadsbeeld dat nog niet is gladgestreken.
Voor kunst en musea blijven Rome, Florence, Wenen en Madrid onverslaanbaar, al betaal je er de hoofdprijs voor een hotel in het centrum en sta je in de zomer uren in de rij.
Boek entreetickets voor de bekende musea altijd vooraf online. Voor het Alhambra in Granada en de Sagrada Família in Barcelona is maanden van tevoren geen overdrijving.
Wanneer is de beste reistijd voor Europa?
Europa heeft geen beste reistijd, maar wel een duidelijke volgorde. Elk seizoen heeft een hoek van het continent waar het op dat moment op zijn best is.
April en mei zijn de mooiste maanden voor Zuid-Europa. Het is warm genoeg voor de terrassen, te koel voor de drukte, en de prijzen liggen nog op winterniveau. Andalusië, Sicilië en de Peloponnesos zijn dan op hun best.
Juni tot en met augustus is het seizoen van het noorden. In Noorwegen en IJsland gaat de zon nauwelijks onder, de bergpassen zijn open en het is er een graad of achttien. Tegelijk wordt Zuid-Europa te heet en te vol, want in Sevilla en Athene loopt het regelmatig boven de veertig graden.
September en oktober zijn voor veel reizigers de beste maanden van het jaar. De zee is dan op zijn warmst, de scholen zijn begonnen en je hebt de kust van Kroatië, Griekenland en de Algarve bijna voor jezelf.
November tot maart is het seizoen voor kerstmarkten, sneeuw in de Alpen en noorderlicht boven Noord-Noorwegen en IJsland. Het is ook de goedkoopste periode voor een stedentrip.
Wat kost een reis door Europa?
Het prijsverschil binnen Europa is groter dan veel mensen denken. Voor wat je in Zwitserland uitgeeft aan een week, reis je in Albanië bijna een maand.
De voordeligste landen liggen in het zuidoosten. In Albanië, Noord-Macedonië, Bulgarije en Roemenië kom je met 45 tot 65 euro per persoon per dag prima rond, inclusief een fatsoenlijke kamer, uit eten en vervoer. De Albanese kust is daarbij een van de best bewaarde stukken Middellandse Zee die er nog zijn.
Portugal, Griekenland, Kroatië en Spanje zitten op 70 tot 100 euro per dag, met flinke pieken in juli en augustus op de eilanden. Buiten het hoogseizoen zakt dat met gemak een derde.
Scandinavië en Zwitserland zijn de duurste hoeken van het continent. Reken in Noorwegen op 130 tot 180 euro per dag, waarbij eten en drinken het meeste pijn doen. Een pizza met twee biertjes kost er zo vijftig euro. Zelf koken en kamperen scheelt daar meer dan waar dan ook.
Vliegen binnen Europa kost buiten de vakanties vaak minder dan de trein, maar reken de bagage, de transfers en de tijd naar de luchthaven mee voordat je concludeert dat het goedkoper is.
Welke eilanden in Europa zijn de moeite waard?
Europa telt duizenden eilanden, en ze verschillen sterker van elkaar dan het vasteland eromheen.
De Griekse eilanden vormen met ruim zesduizend stuks een categorie op zich. Santorini en Mykonos zijn de bekendste en in de zomer ook de drukste. Wie hetzelfde licht en dezelfde witte dorpen wil zonder cruiseschepen, gaat naar Naxos, Milos of de Kleine Cycladen.
Kroatië heeft ruim duizend eilanden langs een kustlijn van duizend kilometer. Hvar en Brač bereik je met de veerboot vanuit Split, terwijl Vis en Lastovo lang militair gebied waren en daardoor nauwelijks bebouwd zijn.
IJsland en de Faeröer horen tot een andere wereld. Geen strand, wel kliffen, watervallen en weer dat per uur verandert.
De Azoren en Madeira liggen midden in de Atlantische Oceaan en zijn het hele jaar groen en mild. Ze horen bij Portugal en je vliegt er in vier uur naartoe.
Hoeveel tijd heb je nodig voor een reis door Europa?
Omdat de afstanden klein zijn en de vluchten kort, maak je in Europa met weinig tijd toch een echte reis. De verleiding is alleen groot om te veel te willen.
In een lang weekend doe je één stad, en dat is genoeg. Drie nachten in Lissabon of Boedapest levert meer op dan twee steden in vier dagen.
In een week past één regio: de Algarve, Toscane, de Peloponnesos of de Schotse Highlands. Je huurt een auto, kiest twee vaste bases en rijdt van daaruit rond.
In twee weken kun je een land doorkruisen of twee buurlanden combineren. Portugal van noord naar zuid, of Slovenië en Kroatië achter elkaar.
In een maand wordt Interrail interessant. Een klassieke route loopt van Amsterdam via Berlijn en Praag naar Wenen, Boedapest en Ljubljana, en eindigt aan de Kroatische kust. Houd het op één verplaatsing per twee dagen, anders zit je vooral in de trein.
Waar is het in de winter warm in Europa?
Dit is de meest gestelde vraag van het najaar, en het eerlijke antwoord is dat Europa in januari nergens strandweer heeft. Er zijn wel plekken waar het aangenaam blijft.
De Canarische Eilanden zijn de enige plek in Europa met een echt subtropisch winterklimaat. Op Tenerife, Gran Canaria en Fuerteventura is het van december tot maart tussen de twintig en vierentwintig graden, en het regent er nauwelijks.
Madeira zit rond de negentien graden en is groener en heuvelachtiger, met wandelroutes langs de levada’s. Zwemmen in zee is er fris maar mogelijk.
Op het vasteland zijn Andalusië, de Algarve, Sicilië, Malta en Cyprus de zachtste hoeken, met vijftien tot achttien graden overdag. Prima voor wandelen, steden en een terras in de zon, maar niet voor het strand.
Wat regel je vooraf voor een reis door Europa?
Europa is het makkelijkste continent om naartoe te reizen, en dat maakt het verleidelijk om helemaal niets te regelen. Een paar dingen zijn het wel waard.
Papieren. Binnen de EU en het Schengengebied, 29 landen groot, kom je met een geldige identiteitskaart binnen. Voor het Verenigd Koninkrijk, en dus ook voor Schotland, heb je sinds de brexit een paspoort nodig en inmiddels ook een ETA die je vooraf online aanvraagt.
Zorg. Vraag een Europese zorgpas aan bij je zorgverzekeraar. Die is gratis en binnen een paar weken in huis, en dekt noodzakelijke zorg in de EU. Repatriëring valt er niet onder, dus een reisverzekering blijft verstandig.
Geld en bellen. In de EU bel en internet je tegen Nederlandse tarieven. Daarbuiten, zoals in het Verenigd Koninkrijk, Zwitserland, Albanië en Servië, geldt dat niet, dus zet daar dataroaming uit of neem een eSIM. Let bij het pinnen op de vraag of je in euro’s of in lokale valuta wilt afrekenen en kies altijd lokaal, anders betaal je een slechte koers.
Rijden. Een Nederlands rijbewijs volstaat in heel Europa. In Oostenrijk, Zwitserland, Tsjechië en Slovenië heb je een vignet nodig voor de snelweg, en in Frankrijk en Duitsland een milieusticker voor de binnensteden. Regel die vooraf online, want onderweg betaal je meer.
Veelgestelde vragen over reizen in Europa
Hoeveel landen heeft Europa?
Volgens de indeling van de Verenigde Naties telt Europa 44 landen. Reken je transcontinentale landen als Turkije, Rusland, Georgië en Kazachstan mee, dan kom je op 50.
Wat is het goedkoopste land van Europa?
Albanië, Noord-Macedonië, Bulgarije en Roemenië. Daar kom je met 45 tot 65 euro per persoon per dag rond, inclusief slaapplek, eten en vervoer.
Wat kost een Interrail Pass?
De goedkoopste Global Pass, vier reisdagen binnen een maand, begint rond 280 euro. Wie jonger is dan 28 of ouder dan 60 betaalt minder. De pas geldt in 33 landen.
Heb ik een paspoort nodig voor een reis binnen Europa?
Binnen de EU en het Schengengebied volstaat een geldige identiteitskaart. Voor het Verenigd Koninkrijk, Ierland uitgezonderd via de eigen afspraken, heb je een paspoort nodig.
Wanneer is reizen in Europa het goedkoopst?
Van november tot maart, met uitzondering van de kerstperiode en de wintersportvakanties. Vluchten en hotels liggen dan makkelijk een derde lager dan in juli en augustus.
Waar in Europa is het in december warm?
Op de Canarische Eilanden, met twintig tot vierentwintig graden en weinig regen. Madeira zit rond de negentien graden. Op het vasteland zijn Andalusië, Malta en Cyprus het zachtst met een graad of zestien.
Welke stad is het mooist voor een eerste stedentrip?
Lissabon, Praag, Boedapest en Porto. Ze zijn compact, de oude kern is intact en je zit er goedkoper dan in Parijs of Amsterdam.
Kun je overal in Europa met de pinpas betalen?
In Scandinavië, Nederland en België is bijna alles contactloos en zijn sommige zaken zelfs contantloos. In Zuid- en Oost-Europa heb je op markten, bij kleine restaurants en in taxi’s nog regelmatig contant geld nodig.