12 landen · 17,8 miljoen km² · 440 miljoen inwoners · ongeveer 450 talen
Zuid-Amerika in het kort
Zuid-Amerika telt twaalf landen op 17,8 miljoen vierkante kilometer, ruim vier keer de oppervlakte van de Europese Unie. Van de Caribische kust van Colombia tot Vuurland in het zuiden is het bijna achtduizend kilometer, ongeveer de afstand van Amsterdam naar Peking.
Het continent wordt in tweeën gedeeld door de Andes, met zevenduizend kilometer de langste bergketen ter wereld. Aan de ene kant ligt de Stille Oceaan met woestijn en kust, aan de andere kant het Amazonebekken en de vlaktes van Argentinië. Die scheiding bepaalt waar je heen gaat, wanneer, en hoe lang je onderweg bent.
Op deze pagina beantwoorden we de vragen die het vaakst terugkomen. Hoe je bij Machu Picchu komt, wat de hoogte met je doet, hoeveel van de Amazone je echt ziet, waarom Patagonië een aparte reis is, wanneer het waar zomer is en waar je geld aan opgaat.
Welke landen in Zuid-Amerika kun je bezoeken?
De keuze hangt vooral af van welk landschap je zoekt. Peru, Bolivia en Ecuador draaien om de Andes, ruïnes en hoogvlaktes. Chili en Argentinië lopen van woestijn tot gletsjer en delen Patagonië tussen zich, met Buenos Aires als de meest Europese hoofdstad van het continent. Colombia is het toegankelijkst en het vrolijkst, en heeft in Cartagena de mooiste koloniale stad van Zuid-Amerika. Brazilië is het grootst en het meest uiteenlopend, van Rio de Janeiro tot diep in de Amazone. Suriname en Uruguay zijn de rustige buitenbeentjes waar weinig reizigers komen.
Hoe kom je bij Machu Picchu in Peru?
Machu Picchu is de meest bezochte plek van het continent en ook de best georganiseerde. Je komt er op drie manieren, en die verschillen enorm in tijd, prijs en inspanning.
Met de trein gaat de gewone route. Vanuit Cusco of Ollantaytambo rijd je in anderhalf tot drie uur naar Aguas Calientes, en daarvandaan brengt een bus je in twintig minuten de berg op. Reken op 120 tot 200 dollar retour voor trein en bus samen.
De Inca Trail is de klassieke trektocht: vier dagen, 43 kilometer en een pas van 4.215 meter. Je mag alleen mee met een vergunde gids, er gaan maximaal vijfhonderd mensen per dag op en die plekken zijn maanden vooruit vergeven. Boek zes tot acht maanden van tevoren, en houd er rekening mee dat het pad in februari dicht is voor onderhoud.
De Salkantay-route is het alternatief als de Inca Trail vol zit. Vijf dagen, hoger en ruiger, geen vergunningplicht en ongeveer de helft goedkoper. Veel reizigers vinden het landschap onderweg mooier.
Voor de entree koop je vooraf online een ticket met tijdslot en een vaste route over het terrein. Wil je ook de Huayna Picchu beklimmen, dan is dat een apart kaartje dat sneller uitverkoopt dan de gewone toegang.
Wat maakt Patagonië anders dan de rest van Zuid-Amerika?
Patagonië ligt over Chili en Argentinië heen en voelt als een ander continent. Je bent er zo ver zuidelijk dat de zomers kort zijn, de wind vrijwel constant en de afstanden tussen dorpen groot.
Torres del Paine in Chili is de bekendste bestemming. De W-trek van vier tot vijf dagen komt langs de drie granieten torens en de Grey-gletsjer. Refugios boek je maanden vooruit, want er zijn er weinig en ze zitten snel vol.
El Chaltén aan de Argentijnse kant is het tegenovergestelde. Alle wandelingen beginnen in het dorp zelf en je hebt geen vergunning of gids nodig. De route naar de Fitz Roy is een dag lopen en gratis.
De Perito Moreno-gletsjer bij El Calafate is een van de weinige gletsjers ter wereld die niet krimpt. Je staat er op honderd meter van een ijsfront van zestig meter hoog en hoort met enige regelmaat stukken afbreken.
Het seizoen is kort. December tot februari is zomer, met lange dagen en de meeste drukte. In maart en april is het rustiger en kleurt het bos rood, maar neemt de wind toe. Van mei tot september ligt veel gesloten.
Hoeveel van de Amazone zie je echt?
Het Amazonegebied beslaat zeven miljoen vierkante kilometer over negen landen, en daarvan zie je als reiziger een paar vierkante kilometer. Dat is geen teleurstelling, mits je vooraf weet wat je kunt verwachten.
Je vertrekt vanuit een toegangsplaats: Iquitos of Puerto Maldonado in Peru, Manaus in Brazilië, Leticia in Colombia of Coca in Ecuador. Vandaar vaar je twee tot vier uur naar een lodge, en de afstand tot de dichtstbijzijnde weg bepaalt grotendeels hoeveel dieren je ziet.
Reken op drie nachten als minimum. De eerste dag ben je onderweg, de tweede zie je het meeste en de derde ga je terug. Korter dan dat is vooral varen.
Wat je ziet zijn vooral vogels, apen, kaaimannen, roze rivierdolfijnen en heel veel insecten. Jaguars en luiaards zijn zeldzaam. Wie meer kans wil op grote dieren kan beter naar de Pantanal in Brazilië, waar de begroeiing opener is en een jaguar reële kans maakt.
In het hoogwaterseizoen, van december tot mei, vaar je met de boot tussen de boomkruinen door. In het laagwaterseizoen loop je meer en zie je meer dieren langs de oevers.
Wat doet de hoogte in de Andes met je?
Grote delen van Peru, Bolivia en Ecuador liggen boven de drieduizend meter, en dat merk je binnen een uur na aankomst. Cusco ligt op 3.400 meter, La Paz op 3.600 en het Titicacameer op 3.800.
Hoogteziekte begint meestal met hoofdpijn, kortademigheid en slecht slapen. Het overkomt iedereen, ongeacht conditie of leeftijd, en de enige echte remedie is tijd. Reken op twee tot drie dagen wennen voordat je iets inspannends doet.
Bouw je route op van laag naar hoog. Vlieg niet rechtstreeks van Lima naar Cusco om de volgende ochtend aan de Inca Trail te beginnen. Wie eerst een paar dagen in de Heilige Vallei op 2.800 meter slaapt, heeft er in Cusco veel minder last van.
Lokaal drinkt men cocathee tegen de klachten, en dat helpt een beetje. Medicijnen als acetazolamide werken beter, maar bespreek het gebruik vooraf met een arts.
Let de eerste dagen ook op alcohol en zware maaltijden. Allebei maken ze het erger, en een glas wijn op 3.600 meter telt als twee.
Wanneer is de beste reistijd voor Zuid-Amerika?
Zuid-Amerika ligt grotendeels op het zuidelijk halfrond, dus de seizoenen staan omgekeerd. Onze winter is daar zomer, en dat is precies waarom december tot februari het hoogseizoen is.
Voor Patagonië en het zuiden van Chili en Argentinië is december tot februari de enige praktische periode. Dan zijn de wandelroutes open, is het een graad of vijftien en blijft het tot tien uur ’s avonds licht.
In de Andes van Peru, Bolivia en Ecuador draait het niet om temperatuur maar om regen. Het droge seizoen loopt van mei tot september, en dat is de beste tijd voor de Inca Trail, de zoutvlakte en het Titicacameer. In de natte maanden staan bergpaden regelmatig blank.
Brazilië en Colombia liggen dicht bij de evenaar en zijn het hele jaar warm. Voor Rio is december tot maart het strandseizoen, met het carnaval in februari als piek. Aan de Colombiaanse Caribische kust is december tot april het droogst.
De Galápagos kun je het hele jaar door bezoeken. December tot mei is warmer met een kalme zee, juni tot november koeler met meer wind en beter zicht onder water.
Hoe stel je een route door Zuid-Amerika samen?
De afstanden zijn het grootste struikelblok bij het plannen van een reis door Zuid-Amerika. Lima naar Cusco is 22 uur met de bus, Buenos Aires naar El Calafate ruim veertig uur. Wie dat onderschat brengt het halve reis zittend door.
De praktische vuistregel is om landen te combineren die aan elkaar grenzen en binnen een land te vliegen waar het moet. Peru en Bolivia is de klassieke combinatie, via het Titicacameer dat op de grens ligt. Chili en Argentinië werken goed samen, omdat je Patagonië dan van twee kanten kunt doen. Colombia en Ecuador liggen voor de hand als je in het noorden begint.
Brazilië valt buiten die logica, want het land is zo groot dat het een eigen reis vraagt. Van Rio de Janeiro naar Manaus vlieg je vier uur, ongeveer de afstand Amsterdam naar Dubaï.
Met drie weken doe je één land goed. Peru van Lima via Cusco naar het Titicacameer, of Colombia van Cartagena via Medellín naar de koffiestreek. Reken op vier tot vijf vaste bases en laat de rest liggen.
Met vijf tot zes weken worden twee landen haalbaar: Peru en Bolivia inclusief de zoutvlakte, of Argentinië en Chili met Patagonië erbij. Houd er rekening mee dat Patagonië altijd extra tijd kost, want El Calafate ligt bijna drieduizend kilometer zuidelijker dan Buenos Aires.
Nachtbussen zijn comfortabeler dan hun reputatie. De duurdere klassen hebben stoelen die volledig plat gaan en je bespaart er een hotelnacht mee. Boven de twaalf uur is vliegen meestal verstandiger. LATAM, Avianca en Sky vliegen op vrijwel alle grote steden en een ticket kost 80 tot 200 euro als je op tijd boekt.
Grensovergangen over land zijn eenvoudig maar kosten een halve dag. Je stapt uit, laat je uitstempelen, loopt of rijdt naar de andere post en stempelt daar weer in. Zorg dat je een vervolgticket kunt laten zien, want daar wordt bij Chili en Argentinië weleens naar gevraagd.
Wat kost een reis door Zuid-Amerika?
Zuid-Amerika is op zichzelf niet duur, maar de afstanden en een paar specifieke uitgaven maken het verschil tussen een goedkope en een dure reis.
Dagbudget per land
Bolivia, Peru, Colombia en Ecuador zijn het voordeligst, met 40 tot 60 euro per persoon per dag. Brazilië en Argentinië zitten op 60 tot 90 euro. Chili en Uruguay zijn het duurst, met 80 tot 120 euro per dag.
Binnenlandse vluchten
Dit is de grootste verborgen kostenpost. Van Lima naar Cusco vlieg je in anderhalf uur tegenover 22 uur bus, en van Buenos Aires naar El Calafate is het vliegtuig de enige redelijke optie. Reken per vlucht op 80 tot 200 euro en boek ze ruim van tevoren.
De Galápagos
Dit is het duurste stuk van het continent. De parkentree alleen al kost 200 dollar, plus 20 dollar transitkaart, en de vlucht vanaf het vasteland komt op 350 tot 500 dollar. Een cruise van vier dagen begint rond 1.500 euro, terwijl je vanaf een basis op Santa Cruz met dagtochten voor ongeveer de helft rondkomt. Of het dat waard is hangt af van wat je zoekt. Nergens anders komen dieren zo dichtbij, maar je betaalt er de hoofdprijs voor.
Machu Picchu en de Inca Trail
Een gegidste Inca Trail kost 700 tot 1.000 dollar, inclusief vergunning, dragers en eten. De treinvariant komt op 250 tot 350 dollar inclusief entree. Reken dit los van je dagbudget, want het valt er volledig buiten.
Is reizen door Zuid-Amerika veilig?
Zuid-Amerika heeft een ruwere reputatie dan het verdient, maar er zijn wel een paar dingen waar je rekening mee houdt.
De meest voorkomende problemen zijn diefstal en straatroof in de grote steden. In Bogotá, Lima, Rio en Santiago geldt hetzelfde advies: loop niet met je telefoon in je hand, neem alleen mee wat je die dag nodig hebt, en gebruik ’s avonds een taxiapp in plaats van de straat op te lopen.
Nachtbussen zijn de normale manier om afstanden te overbruggen en over het algemeen prima. Kies een betrouwbare maatschappij, boek de onderste verdieping en houd je handbagage bij je in plaats van in het rek boven je.
Taal is het grootste praktische obstakel. Buiten de toeristische plekken spreekt bijna niemand Engels, en in Brazilië is het Portugees in plaats van Spaans. Een vertaalapp met offlinepakket en vijftig woorden Spaans maken een enorm verschil. Veel reizigers doen daarom aan het begin van hun reis een week taalschool in Cusco of Medellín.
Kijk per land het reisadvies van Buitenlandse Zaken na. Binnen één land kan dat sterk verschillen: in Colombia is de Caribische kust groen terwijl delen van het grensgebied rood zijn.
Veelgestelde vragen over reizen in Zuid-Amerika
Hoeveel landen heeft Zuid-Amerika?
Twaalf: Argentinië, Bolivia, Brazilië, Chili, Colombia, Ecuador, Guyana, Paraguay, Peru, Suriname, Uruguay en Venezuela. Frans-Guyana telt niet mee, want dat is een overzees departement van Frankrijk.
Wanneer kun je het beste naar Zuid-Amerika?
Dat hangt af van de regio. Voor Patagonië is december tot februari de enige praktische periode, voor de Andes juist mei tot september. Brazilië en Colombia kun je het hele jaar door doen.
Hoe lang van tevoren boek je de Inca Trail?
Zes tot acht maanden. Er gaan maximaal vijfhonderd mensen per dag op het pad en die vergunningen zijn snel weg. In februari is de trail dicht voor onderhoud.
Wat kost een bezoek aan de Galápagos?
De parkentree is 200 dollar en de vlucht vanaf het vasteland 350 tot 500 dollar. Daarna hangt het van je aanpak af: een cruise van vier dagen begint rond 1.500 euro, met dagtochten vanaf Santa Cruz kom je op ongeveer de helft.
Krijg ik last van hoogteziekte?
Vrijwel iedereen merkt er iets van boven de drieduizend meter, ongeacht conditie of leeftijd. Twee tot drie dagen rustig aan doen lost het meestal op. Bouw je route op van laag naar hoog en vlieg niet rechtstreeks naar Cusco of La Paz.
Heb ik een visum nodig voor Zuid-Amerika?
Voor de meeste landen niet. Nederlanders mogen negentig dagen visumvrij naar Argentinië, Brazilië, Chili, Colombia, Ecuador, Peru, Bolivia en Uruguay. Suriname is de uitzondering, daar heb je een toeristenkaart of e-visum voor nodig.
Spreken ze Engels in Zuid-Amerika?
Buiten hotels en toeristische bedrijven nauwelijks. Spaans is de voertaal in bijna het hele continent, behalve in Brazilië waar Portugees wordt gesproken en Suriname waar Nederlands de officiële taal is.
Hoeveel tijd heb je nodig voor een rondreis?
Drie weken voor twee landen die tegen elkaar aan liggen, bijvoorbeeld Peru en Bolivia of Chili en Argentinië. Voor Patagonië erbij heb je al gauw vijf weken nodig, omdat het zo ver zuidelijk ligt.