Yucatán in het kort
Yucatán is het schiereiland in het zuidoosten van Mexico, tussen de Golf van Mexico en de Caribische Zee. Als reizigers het over Yucatán hebben, bedoelen ze meestal het hele schiereiland, met de stranden van de Caribische kust, de Mayaruïnes en duizenden cenotes in het vlakke, groene binnenland. Officieel is Yucatán ook de naam van een van de drie staten op het schiereiland, en dat zorgt voor verwarring.
Het schiereiland is voor de meeste Nederlanders en Belgen de kennismaking met Mexico. Je landt in Cancún, de afstanden zijn te overzien en je combineert er strand, cultuur en natuur zonder lange binnenlandse vluchten. Sinds de Tren Maya rijdt, kun je de grote plaatsen ook per trein verbinden.
Deze pagina is het overzicht van de regio. Je leest welke plaatsen in welke staat liggen, waar je overnacht, hoe je rondreist en wat het kost, welke regels er in de cenotes gelden, wanneer je gaat en hoeveel dagen je nodig hebt. Per plek vind je de details op de aparte pagina’s.
Is Yucatán een staat of een schiereiland?
Allebei: het schiereiland Yucatán bestaat uit drie Mexicaanse staten, waarvan er één ook Yucatán heet.
- Quintana Roo – bekende plaatsen: Cancún, Playa del Carmen, Tulum, Bacalar, Holbox; karakter: Caribische kust, stranden, meeste toerisme
- Yucatán – bekende plaatsen: Mérida, Chichén Itzá, Valladolid, Izamal, Uxmal; karakter: koloniale steden, ruïnes, cenotes
- Campeche – bekende plaatsen: Campeche-stad; karakter: rustiger, aan de Golf van Mexico
Het verschil merk je op een paar punten. Quintana Roo ligt een uur voor op de staten Yucatán en Campeche, wat telt bij treintijden en tourvertrekken. En alleen in Quintana Roo betaal je de toeristenbelasting Visitax: in 2026 ongeveer 285 peso (ca. 14 euro) per persoon per bezoek, vooraf te betalen via de officiële site visitax.gob.mx.
Gebruik alleen die officiële site; er bestaan nepsites die meer rekenen. Het betalingsbewijs kan op het vliegveld worden gecontroleerd.
Waar overnacht je op het schiereiland Yucatán?
De meeste reizigers combineren twee of drie uitvalsbases, een aan de kust en een of twee in het binnenland.
- Cancún: aankomst, hotelzone en all-inclusive, dagtrip naar Isla Mujeres
- Playa del Carmen: wandelbare stad, centraal aan de kust, veerboot naar Cozumel
- Tulum: ruïnes aan zee, cenotes, Akumal en Cobá
- Valladolid: vroeg naar Chichén Itzá en Ek Balam, cenotes in de buurt
- Mérida: stadscultuur, Uxmal, Izamal en cenotes ten zuiden van de stad
- Bacalar: zoetwaterlagune in het zuiden, rust
- Holbox: autovrij eiland, walhaaien in de zomer
Wil je vooral strand, kies dan tussen Cancún, Playa del Carmen en Tulum. Voor cultuur en ruïnes slaap je beter in het binnenland: Valladolid voor Chichén Itzá, Mérida voor Uxmal. Rust en water vind je in Bacalar en op Holbox.
Hoe reis je rond in Yucatán: Tren Maya, bus of huurauto?
Voor de grote afstanden is de trein of bus prima, voor cenotes en kleine ruïnes is een auto handiger.
Tren Maya
De Tren Maya rijdt over een rondlijn van ongeveer 1.550 kilometer met 34 stations over het hele schiereiland. Sinds eind april 2026 is het aparte tarief voor buitenlanders afgeschaft en zijn de prijzen tot 30 procent omlaag gegaan. Iedereen betaalt nu de categorie Turista México.
- Mérida – Cancún – reistijd: 3,5 tot 4 uur (incl. 1 uur tijdsverschil); prijs 2026 (indicatie): 547 peso (ca. 27 euro)
- Cancún Aeropuerto – Tulum – reistijd: ca. 1 uur 35 tot 1 uur 45; prijs 2026 (indicatie): controleer bij boeking
- Cancún – Chichén Itzá – reistijd: ca. 2 uur; prijs 2026 (indicatie): controleer bij boeking
- Tulum – Bacalar – reistijd: ca. 2 uur 50 tot 3 uur; prijs 2026 (indicatie): controleer bij boeking
Boek via de officiële verkoopsite van de Tren Maya of op het station. Let op: stations liggen soms buiten het centrum, zodat je er nog een taxi of shuttle bij nodig hebt. Tussen Cancún en Mérida rijden zes treinen per dag; Mérida-Campeche kost ongeveer 339 peso (ca. 17 euro).
Bus en huurauto
Busmaatschappij ADO verbindt alle grote plaatsen, ook het vliegveld van Cancún, en is comfortabel en betaalbaar. Met een huurauto bereik je cenotes, haciënda’s en kleine ruïnes die niet aan het spoor liggen. De wegen zijn vlak en meestal goed, maar rijd alleen overdag, zoals het reisadvies aanraadt, en let op de verkeersdrempels, de topes, in elk dorp.
Welke cenotes in Yucatán bezoek je en welke regels gelden er?
Cenotes zijn natuurlijke putten in de kalksteen, gevuld met helder grondwater, en het schiereiland telt er duizenden.
Er zijn open cenotes als meertjes, halfopen putten met hangende wortels en grotcenotes onder de grond. Bekende voorbeelden zijn Ik Kil bij Chichén Itzá, Gran Cenote en Dos Ojos bij Tulum, en de cenotes van Cuzamá en Homún ten zuiden van Mérida. Rond Valladolid liggen er een paar op fietsafstand van het centrum.
De cenotes voeden het drinkwater van het hele schiereiland, en daarom zijn de regels streng:
- Douche voordat je het water in gaat; dat is vrijwel overal verplicht.
- Gebruik geen zonnebrand, olie of insectenspray. Veel cenotes weigeren ook producten die als biologisch afbreekbaar worden verkocht.
- Draag het zwemvest als dat verplicht is; vaak krijg je het gratis.
- Spring alleen waar het mag, ga niet op de rotsformaties staan en voer de vissen niet.
- Neem contant geld mee, want veel cenotes accepteren geen kaart.
Duiken in grotcenotes doe je alleen met een gecertificeerde cavern-gids. Een gewoon duikbrevet is voor echte grotduiken niet genoeg: daarvoor heb je een speciale grotduikopleiding nodig.
Is Valladolid een goede uitvalsbasis in Yucatán?
Ja, Valladolid ligt centraal in het binnenland en is een van de prettigste plaatsen om een paar nachten te blijven.
Het koloniale stadje met gekleurde huizen rond een groot plein ligt op ongeveer 45 kilometer van Chichén Itzá. Wie hier slaapt, is bij opening bij de ruïnes, voordat de tourbussen van de kust aankomen. Ten noorden van de stad ligt Ek Balam, een rustiger Mayastad waar je de Acropolis nog mag beklimmen.
Hotels en restaurants zijn er goedkoper dan aan de kust. Twee nachten is genoeg voor Chichén Itzá, Ek Balam en een paar cenotes. Valladolid ligt bovendien op de route tussen Cancún en Mérida, zodat je het makkelijk in een rondreis inpast.
Welke Mayaruïnes zie je op het schiereiland Yucatán?
Het schiereiland heeft tientallen Mayasteden, en vijf zijn voor de meeste reizigers genoeg.
- Chichén Itzá: de bekendste en drukste, met de piramide El Castillo.
- Uxmal: ten zuiden van Mérida, met rijk versierde gebouwen in Puuc-stijl.
- Ek Balam: klein en rustig, bij Valladolid.
- Tulum: kleine ruïnes op een klif boven de Caribische Zee.
- Cobá: in de jungle bij Tulum, met de piramide Nohoch Mul.
Reken bij de grote sites in de staat Yucatán in 2026 op tot ongeveer 691 peso (ca. 35 euro) per persoon voor buitenlanders. Chichén Itzá kost 697 peso. De ruïnes van Tulum zijn goedkoper. Combineer een ruïne in de ochtend met een cenote in de middag; dat is het ritme waarin je de hitte het best doorkomt.
Tussen de ruïnes ligt Izamal, een klein stadje waar bijna alle gebouwen geel zijn geschilderd, met een groot klooster en een oude piramide midden in de stad. Het is een makkelijke dagtrip vanuit Mérida.
Wanneer is de beste reistijd voor Yucatán?
December tot en met april is de droogste en prettigste periode voor het hele schiereiland.
Van juni tot en met november valt meer regen en loopt het orkaanseizoen, met september en oktober als de kwetsbaarste maanden. In 2026 trof tot eind september geen orkaan de kust van Quintana Roo. April en mei zijn in het binnenland erg heet, vooral in Mérida; plan bezoeken aan ruïnes dan vroeg in de ochtend.
Aan de Caribische kust speelt ook sargassum mee, bruin zeewier dat grofweg van april tot september aanspoelt. 2026 was een recordjaar, met een piek in juni en juli en afname vanaf augustus; Tulum werd zwaar getroffen. Het binnenland en de zoetwaterlagune van Bacalar hebben er geen last van. Walhaaien zie je vanaf Holbox van half mei tot half september.
Is Yucatán veilig en hoeveel dagen heb je nodig?
De staat Yucatán geldt als de veiligste van Mexico, en ook de rest van het schiereiland is voor reizigers goed te doen.
De staat Yucatán heeft met ongeveer 2 moorden per 100.000 inwoners het laagste cijfer van het land. Het Nederlandse reisadvies (bijgewerkt op 2 oktober 2026) geeft Quintana Roo, Yucatán en Campeche de kleur geel; het Belgische advies (29 juli 2026) meldt daar geen noemenswaardige problemen. Reis niet na zonsondergang over land, gebruik officiële taxi’s of apps en let op je drankje in bars, want drogering komt voor.
Voor de kust en een deel van het binnenland is tien dagen tot twee weken een goed minimum, bijvoorbeeld drie nachten aan de kust, twee in Valladolid, drie in Mérida en een paar dagen Bacalar of Holbox. Met drie weken heb je ruimte voor Campeche of een langere strandstop. Plan de binnenlandse etappes zo dat je overdag aankomt.
Veelgestelde vragen over Yucatán
Wat is het verschil tussen Yucatán en Quintana Roo?
Yucatán is zowel de naam van het schiereiland als van een van de drie staten erop. Quintana Roo is de staat aan de Caribische kust, met Cancún, Tulum en Bacalar. Mérida en Chichén Itzá liggen in de staat Yucatán.
Wat kost de Tren Maya in 2026?
Sinds eind april 2026 betalen buitenlanders hetzelfde tarief als Mexicanen. Mérida-Cancún kost ongeveer 547 peso (ca. 27 euro), Mérida-Campeche ongeveer 339 peso (ca. 17 euro). Boek via de officiële verkoopsite of op het station.
Mag je zonnebrand gebruiken in een cenote?
Nee, in vrijwel alle cenotes is zonnebrand verboden, en veel cenotes weigeren ook biologisch afbreekbare varianten. Je moet vooraf douchen. De cenotes voeden het drinkwater van het schiereiland.
Heb je een auto nodig in Yucatán?
Niet per se. Tussen de grote plaatsen rijden de Tren Maya en ADO-bussen. Voor cenotes, haciënda’s en kleinere ruïnes is een huurauto wel veel handiger. Rijd alleen overdag.
Is Yucatán veilig?
De staat Yucatán heeft het laagste moordcijfer van Mexico. Het Nederlandse reisadvies geeft het hele schiereiland de kleur geel. Reis niet na zonsondergang over land en neem de gewone voorzorgen.
Moet je Visitax betalen in Yucatán?
Alleen als je in de staat Quintana Roo verblijft, dus bijvoorbeeld in Cancún, Tulum, Bacalar of op Holbox. In 2026 is dat ongeveer 285 peso per persoon. Betaal alleen via visitax.gob.mx.
Hoeveel dagen heb je nodig voor Yucatán?
Reken op tien dagen tot twee weken voor de kust, Valladolid, Chichén Itzá en Mérida. Met drie weken voeg je Bacalar, Holbox of Campeche toe zonder te haasten.