Sumatra
Het ruige hart van Indonesië, met jungle vol orang-oetans, het grootste vulkaanmeer ter wereld en stranden zonder massatoerisme
Sumatra in het kort
Sumatra is voor reizigers die meer ruimte zoeken, minder mensen tegen willen komen en niet schrikken van langere reisdagen op kronkelige wegen. Het zesde grootste eiland ter wereld biedt een totaal andere kant van Indonesië dan Bali of Java, met dichte jungles waar nog wilde orang-oetans leven, het immense Tobameer waar de tijd letterlijk lijkt stil te staan en surfeilanden waar je vaak alleen op het strand bent. Voor wie al eens in Indonesië is geweest of bewust de gebaande paden wil verlaten, opent Sumatra een ervaring die op andere eilanden niet meer te vinden is.
Op deze pagina delen we welke plekken volgens ons echt thuishoren in een reis naar Sumatra, hoe je het eiland slim aanpakt en wat je qua beste reistijd, vervoer en accommodatie kunt verwachten. Op de Indonesië-hubpagina lees je hoe Sumatra past binnen een grotere rondreis door het land.
Onze favoriete plekken op Sumatra
Sumatra is enorm groot en de afstanden tussen de hoogtepunten zijn flink, dus draait een goede planning vooral om kiezen. De meeste reizigers richten zich op Noord-Sumatra, waar Bukit Lawang, het Tobameer en Pulau Weh in een logische lus aan elkaar te plakken zijn. Hieronder delen we de plekken die volgens ons echt thuishoren op je lijstje.
Bukit Lawang
In Bukit Lawang trekken we de jungle van het Gunung Leuser National Park in, een van de laatste plekken ter wereld waar nog wilde orang-oetans leven. Een gids leidt je in een halve, hele of meerdaagse trek door het oerwoud, waar je naast orang-oetans kans maakt op makaken, gibbons, slangen en bij geluk een Thomas Leaf-aap. Het dorpje zelf ligt aan een snelstromende rivier, met sfeervolle ecolodges en homestays direct aan het water. Een afsluitende rafting-tocht over de Bohorok-rivier op een autoband is bij veel reizigers een hoogtepunt van Sumatra.
Tobameer en Samosir
Het Tobameer is met een lengte van honderd kilometer en een diepte tot meer dan vijfhonderd meter het grootste vulkanische meer ter wereld. Het meer ontstond na een gigantische uitbarsting zo’n 75.000 jaar geleden en in het midden ligt het schiereiland Samosir, ongeveer zo groot als Singapore. Op Samosir verblijven we in het dorp Tuk Tuk, waar Bataktraditionele huizen met punt-daken in een rij langs het meer staan. Vanuit Tuk Tuk huren we een scooter en rijden langs traditionele dorpen, museums over de Bataktraditie en kleine watervallen die in het meer uitkomen. De rust van het Tobameer is een van de mooiste contrasten met de rest van Indonesië.
Pulau Weh
Aan het uiterste noorden van Sumatra, op het puntje boven Banda Aceh, ligt het kleine eiland Pulau Weh. Dit is een geheime favoriet onder duikers, met spectaculaire onderwaterwereld rond Iboih en Sumur Tiga, kleurrijke koraalriffen en kans op walvishaaien tussen januari en april. Boven water vinden we witte stranden, snorkelspots vanaf het strand en een lokale sfeer die voelt als Bali twintig jaar geleden. Pulau Weh is qua tempo veruit het rustigst van het hele eiland en de plek om bij te komen na een week jungle en lange reisdagen.
Hoe kom je op Sumatra?
De internationale luchthaven Kualanamu bij Medan is voor de meeste reizigers de toegangspoort tot Noord-Sumatra. Vanuit Bali, Singapore of Kuala Lumpur vlieg je in een tot twee uur naar Medan voor zo’n zestig tot honderdvijftig euro enkele reis met Lion Air, Citilink of AirAsia. Vanuit Medan rijd je in drie tot vier uur naar Bukit Lawang of in vijf tot zes uur naar het Tobameer.
Voor Pulau Weh vlieg je vanuit Medan door naar Banda Aceh in vijftig minuten en neem je vanaf Ulee Lheue de snelle veerboot naar Pulau Weh, een traject van anderhalf uur. Houd er rekening mee dat de afstanden op Sumatra groter zijn dan ze op de kaart lijken, omdat de wegen vaak smal en kronkelig zijn.
Beste reistijd Sumatra
De beste reistijd voor Sumatra loopt van mei tot en met september, het droge seizoen waarin de jungle goed begaanbaar is en de weersomstandigheden voor het Tobameer en Pulau Weh het stabielst zijn. In Bukit Lawang regent het door de junglesetting bijna het hele jaar door af en toe, maar in deze maanden zijn de regenbuien duidelijk korter en valt er minder.
Tussen oktober en april is het regenseizoen, met dagelijkse buien die op Sumatra langer duren dan op Bali of Java. Junglepaden worden modderig en glibberig, en de zee rond Pulau Weh kan in deze maanden ruwer zijn voor het duiken. Voor walvishaaien rond Pulau Weh is de periode januari tot april juist de beste, dus die uitzondering trekt sommige reizigers bewust naar het regenseizoen.
Vervoer op het eiland
Op Sumatra reis je tussen plaatsen meestal met een privéchauffeur of een gedeelde minibus, beide te regelen via je hotel of een lokaal bureau. Een privéchauffeur kost rond de vijftig tot zeventig euro per dag inclusief brandstof en is op de lange afstanden tussen Medan, Bukit Lawang en het Tobameer veruit de prettigste optie. Op Samosir en Pulau Weh huur je een scooter voor zo’n vijf tot acht euro per dag, ideaal om de eilanden op je eigen tempo te ontdekken.
Binnenlandse vluchten besparen veel tijd op Sumatra, vooral wanneer je tussen Medan, Padang en Banda Aceh wil reizen. Hopen ben er bewust mee, want de hoofdwegen op Sumatra zijn een stuk langzamer dan in andere delen van Indonesië.
Waar slaap je op Sumatra?
In Bukit Lawang vind je sfeervolle ecolodges direct aan de Bohorok-rivier vanaf vijftien tot dertig euro per nacht, met enkele luxere opties tot tachtig euro. Op Samosir blijft het accommodatieaanbod kleinschalig, met homestays en eenvoudige hotels in Tuk Tuk vanaf tien tot vijfentwintig euro inclusief ontbijt. Op Pulau Weh kies je voor strandbungalows in Iboih of Gapang vanaf vijftien euro, of voor luxere boutique resorts vanaf zestig euro.
Wij raden aan om de reis op te delen in drie basissen: drie nachten Bukit Lawang, drie nachten Samosir aan het Tobameer en drie tot vier nachten Pulau Weh als afsluiter. Reken op vier tot vijf reisdagen tussendoor en plan dus minimaal twaalf dagen voor een goede ronde door Noord-Sumatra.
Lees ook onze tips voor Sanur.
Wie deze regio combineert met andere plekken in Reizen door Indonesië kan ook eens kijken naar Flores en Komodo.
Veelgestelde vragen
Op basis van eigen bezoek en de vragen die we van reizigers krijgen, hebben we voor Sumatra een korte FAQ samengesteld. Zo weet je vooraf wat je kunt verwachten en hoe je je dagen indeelt.
Hoeveel dagen heb je nodig voor Sumatra
Voor een reis door Noord-Sumatra trek je meestal twaalf tot veertien dagen uit, inclusief Bukit Lawang, het Tobameer en Pulau Weh. Wie ook de Mentawai-eilanden of West-Sumatra wil bezoeken, voegt makkelijk nog een week toe. Sumatra is geen bestemming om te haasten, want de afstanden zijn flink.
Is een junglewandeling in Bukit Lawang veilig
Ja, mits je een gediplomeerde gids inhuurt en je houdt aan de instructies. De gidsen kennen de orang-oetans persoonlijk en weten precies hoe je afstand bewaart. Boek altijd via een geregistreerd agentschap zoals Eco Travel Sumatra of Sumatra Orangutan Society om er zeker van te zijn dat je gids ervaren is.
Kun je Sumatra combineren met Bali of Java
Ja, Sumatra combineert prima met Bali of Java, maar reken op een aparte vlucht omdat er geen directe boot- of treinverbinding is. Vanuit Medan vlieg je in twee uur naar Bali of in een uur naar Yogyakarta. Het is verstandig om Sumatra als laatste stop te plannen omdat het iets meer voorbereiding vraagt.
Is Sumatra duur
Sumatra is een van de goedkoopste eilanden van Indonesië, met een dagbudget van 30 tot 45 euro per persoon voor comfortabel reizen. Privéchauffeurs en binnenlandse vluchten zijn de grootste posten in het budget, terwijl eten en accommodatie buiten Pulau Weh erg betaalbaar zijn.
Welke vaccinaties heb je nodig voor Sumatra
Voor Sumatra worden DTP, hepatitis A en buiktyfus sterk aangeraden, en voor de jungle in Bukit Lawang ook hepatitis B en rabiës. In delen van Sumatra komt malaria voor, dus overleg vooraf met een reisarts of malariatabletten voor jouw route nodig zijn.