La Paz
De hoogst gelegen miljoenenstad ter wereld, gebouwd in een trechter van 4.150 tot 3.300 meter
La Paz in het kort
La Paz is geen normale hoofdstad en bij aankomst zie je dat onmiddellijk. De stad ligt in een gigantische trechter die afdaalt vanaf de Altiplano op 4.150 meter naar de zuidelijke wijken op zo’n 3.300 meter, met huizen die letterlijk tegen de kraterwand omhoog plakken. Bij wolkeloos weer steekt de besneeuwde Illimani van 6.438 meter aan de achterkant van de stad uit, en als je de rand van de trechter passeert vanaf het vliegveld in El Alto duikt het hele stedelijke landschap in één klap onder je vandaan. Voor veel reizigers is dat eerste uitzicht op La Paz al de moeite van het bezoek waard.
Officieel is Sucre de hoofdstad van Bolivia, maar regering en parlement zitten in La Paz, wat het in de praktijk de bestuurlijke hoofdstad maakt. Op deze pagina laten we zien hoe je La Paz indeelt, welke wijken horen bij een eerste bezoek, hoe het Mi Teleférico-kabelbaannetwerk werkt als oriëntatiemiddel, wat je vindt op de Witches Market en in Valle de la Luna, en hoe je de hoogte het beste opbouwt zonder hoogteziekte te krijgen. Voor de Death Road-fietstocht hebben we een aparte pagina, zie Death Road.
Onze favoriete plekken in La Paz
Mi Teleférico, het kabelbaannetwerk dat de stad opent
Het hoogteverschil van bijna 800 meter tussen El Alto en de zuidelijke wijken maakte autoverkeer in La Paz altijd zwaar en traag. Het Mi Teleférico-netwerk dat in 2014 opende, lost dat probleem op met inmiddels tien gondelbaanlijnen en 26 stations. Het is daarmee het hoogste en uitgebreidste stedelijke kabelbaannetwerk ter wereld en voor reizigers het beste rondrit-vehikel dat je je kunt voorstellen. Een ritje kost ongeveer drie boliviano’s (omgerekend nog geen veertig cent) en je rijdt over woonwijken, ravijnen en de hele bekkenhelling.
Een combinatie die wij standaard aanraden: stap in bij Estación Central in het centrum, neem de rode lijn omhoog naar El Alto voor het uitzicht over de hele trechter, dan de paarse lijn door El Alto en weer terug omlaag, en eindig met de blauwe lijn of groene lijn door de zuidelijke wijken. Je kunt deze rondrit in twee tot drie uur doen en hebt dan een veel beter geografisch beeld van de stad dan wanneer je via straten loopt. Donderdag en zondag is in El Alto bovendien de gigantische Mercado 16 de Julio, een van de grootste markten van Latijns-Amerika, die je via de paarse lijn direct bereikt.
Het centrum, Plaza Murillo en de Spaanse erfenis
Het hart van het oude centrum is Plaza Murillo, het politieke plein van Bolivia met aan één zijde het neoclassicistische Palacio Quemado (het oude presidentiële paleis), aan een andere zijde het Nationaal Congres en aan de derde zijde de Catedral Metropolitana. De naam komt van Pedro Domingo Murillo, een leider in de Boliviaanse onafhankelijkheidsstrijd die in 1810 op dit plein werd opgehangen door de Spaanse koloniale autoriteiten. Wie het plein inloopt rond het middaguur ziet vaak de wisseling van de wacht bij het paleis.
Vanaf Plaza Murillo loop je in een paar minuten naar Calle Jaén, een van de best bewaarde koloniale straatjes van de stad, met een handvol kleine museums waarvan het Museo Nacional de Etnografía y Folklore (MUSEF) en het Museo Costumbrista voor reizigers het meest interessant zijn. Het centrum heeft verder de Iglesia de San Francisco met het bijbehorende plein als bekendste oriëntatiepunt en daarachter de winkelstraat Calle Sagárnaga, hét adres voor alpacawol, mutsen, lamasokken en aardewerk.
Mercado de las Brujas, de Witches Market
De Mercado de las Brujas ligt vlak boven Calle Sagárnaga en is een paar straten waar de marktkraampjes vol liggen met spullen voor Aymara-rituelen. Wat je daar ziet is geen toeristisch theater maar de echte markt waar lokale bevolking, en in het bijzonder de yatiris (de traditionele Aymara-priesters herkenbaar aan hun zwarte hoeden), benodigdheden komen kopen voor offerrituelen aan Pachamama, de Moeder Aarde. Op de planken liggen lama-foetussen, gedroogde kruiden, gepakte ch’allas-blokken voor offers en kleurige amuletten.
De lama-foetussen zijn voor reizigers vaak het meest opvallende, en eerlijk: het is wennen. In Aymara-traditie wordt zo’n foetus onder de funderingen van een nieuw huis begraven als gift aan Pachamama, om bescherming en geluk af te smeken. Het is geen folklore voor toeristen maar een levend gebruik. Wij raden aan om de markt vooral met respect te benaderen: niet zomaar foto’s maken van de yatiris of hun kraampjes, eerst vragen of het mag en eventueel iets kleins kopen ter compensatie. Zie ook onze diepere pagina over de Witches’ Market.
Transport
Beste reistijd
Valle de la Luna en de stadsranden
Aan de zuidrand van La Paz, ongeveer een halfuur met de bus of teleférico vanaf het centrum, ligt Valle de la Luna: een door wind en regen uitgesleten landschap van scherpe lemen pieken en ravijnen, dat door zijn vorm aan een maanlandschap doet denken. Een wandelpad van een uur leidt door het terrein, met aan het eind een uitkijkpunt over de zuidelijke wijken van de stad. De entree is rond 15 boliviano’s en het is de enige bezienswaardigheid van La Paz waar je daadwerkelijk in de natuur staat.
Vlakbij ligt Muela del Diablo, een rotsformatie waar je voor een halfdaagse wandeling op af kunt en die met betere uitzichten betaalt dan Valle de la Luna voor wie iets meer beweging wil. Voor langere uitstapjes vanuit La Paz zijn de twee belangrijkste bestemmingen de Death Road en het bergmeer Lake Titicaca, beide te bereiken in een halfdaagse rit en op onze respectievelijke pagina’s verder uitgewerkt.
Hoogteziekte in La Paz, hoe pak je dat aan
De luchthaven El Alto ligt op 4.061 meter en het centrum op 3.640 meter. Wie direct van Schiphol naar La Paz vliegt komt dus in één klap op grote hoogte aan, en de meeste reizigers voelen de eerste 24 tot 48 uur iets van hoofdpijn, kortademigheid of slechte slaap. Onze aanpak: plan op aankomstdag niets, drink veel water, vermijd alcohol de eerste twee dagen, eet licht en geef je lichaam de tijd. Coca-thee is overal verkrijgbaar en helpt voor veel mensen tegen de symptomen.
Wie de hoogte rustig wil opbouwen, vliegt eerst naar Sucre op 2.800 meter en blijft daar twee à drie dagen voordat de reis naar La Paz of Lake Titicaca op 3.800 meter ingaat. Dat is fysiek de slimste route en geeft tegelijk een heel andere kennismaking met Bolivia, omdat Sucre koloniaal en mild aanvoelt terwijl La Paz juist hoog en stedelijk is. Op onze pagina over hoogteziekte in Bolivia gaan we hier dieper op in. De keuze om eerst Sucre te doen is voor veel reizigers de beste hoogte-investering die je kunt maken.
Eten en uitgaan in La Paz
Het culinaire profiel van La Paz is langzaam aan het kantelen van traditionele Aymara-gerechten naar een mix van internationale invloeden, met de Boliviaanse top-restaurants in Sopocachi en Zona Sur in de zuidelijke wijken. Voor wie de keuken serieus wil verkennen is Gustu in Calacoto het bekendste adres, het restaurant van de Deense chef Claus Meyer (mede-oprichter van Noma) dat alleen werkt met Boliviaanse ingrediënten en een proefmenu serveert.
Voor de gemiddelde reiziger zijn de mercados veel leuker. Mercado Lanza vlak bij Plaza San Francisco is de bekendste markthal voor lokaal eten, met saltañas (Boliviaanse empanadas), api con pastel (warme paarse maïsdrank met gefrituurde deegtaartjes als ontbijt) en pique macho als typische lunch (een grote schaal met biefstuk, frieten, ei en chili). Voor ’s avonds is Sopocachi de aangename uitgaanswijk met cafés, kleine bistro’s en de plek waar de jongere Boliviaanse en expat-bevolking samenkomt.
Praktische tips voor La Paz
Voor het taxiverkeer in La Paz gebruiken wij standaard Cabify of een geregistreerde radio taxi vanuit het hotel, niet de straattaxi’s die zonder logo of meter rijden. De prijs blijft laag (een rit door het centrum is vaak nog geen vijf euro) en je voorkomt het zogenaamde virtuele kidnap-risico waar Bolivia bekend om staat. Loop in het centrum overdag rustig rond, maar wees na zonsondergang voorzichtiger, vooral in de straatjes rond Calle Jaén en boven Calle Linares.
Pin geld bij Banco Nacional, BCP of Banco Mercantil, die internationale kaarten goed accepteren, en houd altijd wat US dollars cash op zak voor noodgevallen. Voor de simkaart werkt Entel in heel La Paz goed, je kunt ‘m bij de aankomsthal van El Alto direct kopen. Pak warme kleding voor ’s avonds, want zelfs in het droge seizoen zakt de temperatuur in La Paz naar 5 tot 0 graden in de nacht. Een dag van uitstapjes van La Paz naar de Death Road, Lake Titicaca of Tiwanaku-ruïnes vraagt een vroege start, omdat de wegen smal en kronkelig zijn.
Veelgestelde vragen
Een verblijf in La Paz hoeft niet ingewikkeld te zijn, maar er komen wel een paar typische vragen kijken. Hieronder beantwoorden we de belangrijkste in het kort.
Hoeveel dagen heb je nodig in La Paz
Twee tot drie dagen is voor de meeste reizigers genoeg om de stad zelf goed te zien. Wie een dagtocht naar de Death Road of Tiwanaku wil maken, voegt er één dag aan toe.
Is La Paz veilig om te bezoeken
Voor reizigers is La Paz over het algemeen veilig in de toeristische gebieden, met de gebruikelijke voorzichtigheid rond zakken en geld. Vermijd straattaxi’s zonder bedrijfslogo en wees na zonsondergang voorzichtiger in stillere straten.
Hoe ga je om met hoogteziekte in La Paz
Acclimatiseer eerst twee tot drie dagen in Sucre op 2.800 meter voordat je naar La Paz vliegt, of doe het rustig aan op de eerste twee dagen. Drink veel water, vermijd alcohol en grijp naar coca-thee bij lichte klachten.
Wat is het verschil tussen La Paz en El Alto
La Paz ligt in de trechter op 3.300 tot 3.640 meter, El Alto op de rand van de Altiplano op 4.061 meter. El Alto is in de praktijk een aparte stad geworden met eigen markten en cultuur, maar de luchthaven en sommige buslijnen voor de Death Road of Lake Titicaca beginnen er.
Welke kabelbaanlijn is het mooist voor uitzicht
De rode lijn van Estación Central naar El Alto geeft het eerste grote uitzicht op de trechter en de Illimani op de achtergrond. Voor de oversteek over El Alto kies je de paarse lijn, voor de zuidelijke wijken de blauwe of groene.
Kun je vanuit La Paz dagtochten maken naar Lake Titicaca
Ja, een dagtocht naar Copacabana en Isla del Sol is doenlijk maar erg vol. Wij raden aan om minstens één nacht in Copacabana te overnachten, zie onze pagina over [Lake Titicaca Bolivia](/lake-titicaca-bolivia).
Is La Paz duur of goedkoop
La Paz hoort bij de goedkoopste hoofdsteden van Zuid-Amerika. Een dagbudget van 30 tot 45 euro per persoon is comfortabel met een goed hostel of guesthouse, lokaal eten en transport via teleférico en taxi.