Rustig strand onder beboste heuvels op Ilha Grande
Reisvoorbereiding

Vaccinaties voor Brazilië: gele koorts, dengue en malaria

8 min leestijd

Vaccinaties voor Brazilië in het kort

Voor Brazilië is geen enkele vaccinatie verplicht als je rechtstreeks uit Nederland of België komt. Het Landelijk Coördinatiecentrum Reizigersadvisering (LCR) adviseert wel een vaccinatie tegen gele koorts voor iedereen, samen met DTP en hepatitis A. Afhankelijk van je reis en je gezondheid komen daar dengue, rabiës of malariapillen bij.

Gele koorts verdient extra aandacht. Sinds eind 2024 is er een uitbraak in meerdere Zuid-Amerikaanse landen, en in Brazilië waren er in 2025 de meeste gevallen sinds 2018, onder meer in de staten São Paulo en Minas Gerais. Het risico beperkt zich dus niet tot de Amazone.

Dit artikel geeft je een overzicht, geen persoonlijk medisch advies. Wat jij nodig hebt, hangt af van je route, je leeftijd en eerdere vaccinaties. Maak daarom altijd een afspraak bij de GGD of een reizigersvaccinatiebureau, en kijk voor de actuele stand op de LCR-pagina over Brazilië.

Welke vaccinaties heb je nodig voor Brazilië?

Dit is het advies van het LCR voor Brazilië, bijgewerkt in september 2026.

  • Gele koorts – advies: Geadviseerd voor alle reizigers; toelichting: Niet verplicht bij inreis vanuit NL/BE
  • DTP (difterie, tetanus, polio) – advies: Geadviseerd; toelichting: Opfrisprik als je laatste langer dan tien jaar geleden is
  • Hepatitis A – advies: Geadviseerd; toelichting: Via eten en drinken, twee prikken geven langdurige bescherming
  • Dengue (Qdenga) – advies: Afhankelijk van persoon; toelichting: Twee doses met drie maanden ertussen
  • Hepatitis B – advies: Afhankelijk van persoon; toelichting: Bij lange reizen, werk of medische zorg
  • Rabiës (hondsdolheid) – advies: Afhankelijk van persoon; toelichting: Bij lange reizen, afgelegen gebieden of veel contact met dieren
  • Malaria – advies: Afhankelijk van regio; toelichting: Vooral in het Amazonegebied

DTP en hepatitis A zijn de basis. Ben je als kind volgens het Rijksvaccinatieprogramma ingeënt, dan heb je voor DTP vaak alleen een opfrisprik nodig. Hepatitis A krijg je via besmet eten of water, en de vaccinatie beschermt na twee prikken voor lange tijd.

Chikungunya staat sinds kort ook op de lijst van vaccinaties die afhankelijk van je situatie worden overwogen. Bespreek dit met de GGD, zeker als je ouder bent of een chronische aandoening hebt.

Is gele koorts verplicht voor Brazilië?

Nee, maar het LCR raadt de vaccinatie voor heel Brazilië aan.

Gele koorts is een virusinfectie die door muggen wordt overgedragen en ernstig tot dodelijk kan verlopen. Er is geen medicijn tegen, alleen de vaccinatie beschermt. Brazilië eist bij inreis vanuit Europa geen bewijs van vaccinatie, maar het LCR schrijft: in dit land komt gele koorts voor, laat je daarom vaccineren.

Waar komt het voor? Vroeger vooral in het Amazonegebied en het binnenland, maar de afgelopen jaren ook in de zuidoostelijke staten. De Amerikaanse CDC adviseert de vaccinatie in 2026 ook voor de staten Rio de Janeiro, São Paulo en Minas Gerais en voor het gebied rond de Iguaçu-watervallen. Alleen een paar grote kuststeden in het noordoosten, zoals Recife en Fortaleza, gelden als laag risico, en daar kom je op een rondreis zelden alleen.

De uitbraak van 2024–2025 maakte het advies urgenter. In de eerste maanden van 2025 steeg het aantal gevallen in Brazilië naar het hoogste niveau sinds 2018, vooral in de staat São Paulo en in Pará. Het seizoen loopt grofweg van december tot mei, de Braziliaanse zomer.

Reis je na Brazilië door naar een ander land, dan kan dat land wél een vaccinatiebewijs eisen. Neem je gele boekje daarom altijd mee.

Boom in het water van de Amazonerivier

Hoe lang is de gele-koortsvaccinatie geldig en wat kost hij?

De prik zelf is snel gezet, maar je moet een paar dingen weten.

Geldigheid: volgens de internationale regels is één vaccinatie levenslang geldig. Voor sommige groepen, bijvoorbeeld mensen die als jong kind of tijdens een zwangerschap zijn ingeënt of een verminderde afweer hebben, adviseert het LCR soms een tweede prik. De GGD kijkt dit na in je gele boekje.

Timing: de bescherming begint tien dagen na de prik. Laat je dus minstens tien dagen voor vertrek vaccineren, maar liever eerder, omdat je vaak meerdere prikken tegelijk plant.

Kosten: bij de GGD kost een gele-koortsvaccinatie in 2026 ongeveer 70 euro, plus een consult. Met DTP, hepatitis A en eventueel dengue erbij loopt het totaal al snel op tot een paar honderd euro. Sommige aanvullende zorgverzekeringen vergoeden reisvaccinaties, dus kijk je polis na.

Niet voor iedereen: het is een levend vaccin. Bij zwangerschap, een verminderde afweer, bepaalde medicijnen en boven de zestig jaar weegt de arts het risico extra af. Vertel de GGD daarom welke medicijnen je gebruikt.

Heb je een vaccinatie tegen dengue of malariapillen nodig?

Voor deze twee ziektes hangt het advies af van je route, het seizoen en je gezondheid.

Dengue, zika en chikungunya

Dengue of knokkelkoorts wordt verspreid door de tijgermug en de gelekoortsmug, die vooral overdag steken. Meestal voelt het als een zware griep met hoge koorts en spierpijn, maar een tweede infectie kan ernstiger verlopen. De meeste gevallen zijn er in de Braziliaanse zomer en het regenseizoen, van december tot mei.

Qdenga is het vaccin dat in Nederland beschikbaar is. Je krijgt twee doses met drie maanden ertussen. Wil je volledig beschermd vertrekken, begin dan minstens drie maanden voor vertrek. Het LCR adviseert het niet aan iedereen: of je het nodig hebt, hangt af van je reisduur, het seizoen en of je al eens dengue hebt gehad.

Zika en chikungunya worden door dezelfde muggen verspreid. Voor zika is geen vaccin. Ben je zwanger of wil je zwanger worden, bespreek je reis dan vooraf met de GGD, want zika kan het ongeboren kind schaden.

Malaria

Malaria komt voor in delen van het Amazonegebied, in staten als Amazonas, Pará, Acre, Rondônia, Roraima en Amapá. In Rio, São Paulo, de zuidelijke staten en langs de meeste kust komt het niet of nauwelijks voor. Ook voor het Pantanal is het risico laag.

Ga je naar de Amazone, bijvoorbeeld naar een lodge bij Manaus, dan bepaalt de GGD aan de hand van je precieze route of je malariapillen meeneemt of alleen maatregelen tegen muggen neemt. Ook een klamboe hoort dan in je bagage.

Krijg je koorts tijdens of tot drie maanden na je reis, ga dan naar een arts en vertel dat je in een malariagebied bent geweest.

Kamer met klamboes boven de bedden
Breed wit strand van Lopes Mendes op Ilha Grande
Een penseelaapje in een boom op Ilha Grande

Hoe bescherm je je tegen muggen en andere risico’s?

Tegen de meeste ziektes in Brazilië bestaat geen prik, dus muggenbescherming is minstens zo belangrijk als je vaccinaties.

  • Gebruik een middel met DEET (30 tot 50 procent) of icaridine, ook overdag.
  • Draag in de schemering en in de natuur lange mouwen en een lange broek.
  • Slaap in een kamer met airco, horren of een klamboe.
  • Smeer eerst zonnebrand, daarna muggenmiddel.

Wij hadden in augustus 2026, het droge seizoen in Rio, de hele reis weinig last van muggen, maar werden in de laatste nacht alsnog flink gestoken. Laat het middel dus ook in de stad niet in je tas zitten.

Dieren kunnen rabiës overbrengen, ook de kleine penseelaapjes die je op Ilha Grande en in Rio ziet. Raak ze niet aan en voer ze niet. Word je toch gebeten of gekrabd, spoel de wond een kwartier met water en zeep en ga dezelfde dag naar een arts.

Zwem niet in zoet water van meren en rivieren buiten de bekende toeristische plekken, vanwege het risico op schistosomiasis.

Wanneer moet je beginnen met je vaccinaties?

Hoe eerder, hoe beter. Een goede planning ziet er zo uit.

  • Drie tot vier maanden voor vertrek: afspraak bij de GGD als je dengue overweegt of meerdere prikken nodig hebt.
  • Zes tot acht weken voor vertrek: uiterste moment voor een rustige planning van gele koorts, DTP en hepatitis A.
  • Minimaal tien dagen voor vertrek: laatste moment voor de gele-koortsprik.
  • Vlak voor vertrek: malariapillen ophalen als die zijn voorgeschreven, en muggenmiddel kopen.

Neem naar het consult je vaccinatieboekje en je globale route mee. Wat je verder vooraf regelt, zoals paspoort, verzekering en geld, vind je op de landpagina Brazilië. Welke maand je het minste muggen tegenkomt, lees je in de beste reistijd voor Brazilië.

Veelgestelde vragen over Vaccinaties voor Brazilië: gele koorts, dengue en malaria

Welke vaccinaties heb je nodig voor Brazilië?

Het LCR adviseert gele koorts, DTP en hepatitis A voor alle reizigers. Dengue, hepatitis B, rabiës en malariapillen hangen af van je reis en je gezondheid. Laat je persoonlijk adviseren door de GGD.

Is gele koorts verplicht voor Brazilië?

Nee, niet als je rechtstreeks uit Nederland of België komt. De vaccinatie wordt wel dringend geadviseerd, omdat gele koorts in grote delen van Brazilië voorkomt en er sinds eind 2024 een uitbraak is.

Hoe lang is de gele-koortsvaccinatie geldig?

Volgens de internationale regels levenslang. Voor sommige groepen adviseert het LCR een tweede prik; de GGD kijkt dat na in je gele boekje.

Wat kost een gele-koortsvaccinatie?

Bij de GGD ongeveer 70 euro in 2026, plus een consult. Tarieven verschillen per GGD, en sommige aanvullende verzekeringen vergoeden reisvaccinaties.

Heb je malariapillen nodig voor Brazilië?

Voor Rio, São Paulo, het zuiden en de meeste kust niet. Voor delen van het Amazonegebied mogelijk wel. De GGD bepaalt dat aan de hand van je route.

Hoe ver van tevoren moet je je laten vaccineren?

Begin zes tot acht weken voor vertrek, of drie maanden eerder als je tegen dengue wilt vaccineren. De gele-koortsprik moet minstens tien dagen voor vertrek gezet zijn.

Is er een vaccin tegen dengue?

Ja, Qdenga, in twee doses met drie maanden ertussen. Het LCR adviseert het niet aan iedereen; of het voor jou zinvol is, bespreek je met de GGD.

Gerelateerde artikelen