Cusco in het kort
Cusco (ook Cuzco) was de hoofdstad van het Inca-rijk en ligt op ongeveer 3.400 meter in een dal in de Andes, in het zuiden van Peru. De Spanjaarden bouwden hun kerken en paleizen op de Inca-muren, en die twee lagen zie je in het centrum nog overal door elkaar. Het historische centrum staat sinds 1983 op de UNESCO-werelderfgoedlijst.
Voor de meeste reizigers is Cusco de uitvalsbasis voor de Heilige Vallei, Machu Picchu en Rainbow Mountain. Daardoor is de stad toeristisch, met veel hotels, restaurants en reisbureaus, maar de straten rond de markt en in San Blas voelen nog altijd als een gewone Andesstad.
Op deze pagina lees je hoe je went aan de hoogte, wat je ziet, hoe het Boleto Turístico werkt, in welke wijk je slaapt, welke dagtrips je maakt en hoeveel dagen je in Cusco blijft.
Hoe hoog ligt Cusco en hoe acclimatiseer je?
Cusco ligt op ongeveer 3.400 meter, en dat merkt bijna iedereen de eerste dagen.
Vlieg je vanuit Lima, dan ga je in ruim een uur van zeeniveau naar grote hoogte. Hoofdpijn, kortademigheid op trappen en slecht slapen zijn dan normaal. Slaap de eerste twee nachten liever in de Heilige Vallei, die ongeveer 500 meter lager ligt, en kom pas daarna naar Cusco.
Doe het de eerste dag rustig aan, drink genoeg water en laat alcohol een paar dagen staan. Cocathee, mate de coca, krijg je in elk hotel aangeboden. Het is een lokaal gebruik, maar geen vervanging voor rustig acclimatiseren.
Medicijnen zoals acetazolamide (Diamox) neem je alleen na overleg met je arts. Bij ernstige klachten, zoals verwardheid of benauwdheid in rust, daal je direct af en zoek je hulp. Plan geen zware wandeling of Rainbow Mountain in je eerste dagen, ook als je je goed voelt. Meer over hoogteziekte lees je bij vaccinaties voor Peru.
Wat zijn de bezienswaardigheden in Cusco?
Het meeste zie je te voet in en rond het centrum, in twee rustige dagen.
De Plaza de Armas is het hart van de stad, met de kathedraal en de jezuïetenkerk La Compañía aan twee kanten. De kathedraal werd voltooid in 1654 en is gebouwd op de fundamenten van een Inca-paleis. Binnen hangt een schilderij van het Laatste Avondmaal met cavia op tafel. De entree kost S/ 40, ongeveer 10 euro.
De Qorikancha was de belangrijkste tempel van de Inca’s, volgens Spaanse kronieken bedekt met goud. De Spanjaarden bouwden er het klooster Santo Domingo bovenop, maar de strakke Inca-muren staan er nog. De entree is S/ 15. In de straat Hatun Rumiyoc zie je de Twaalfhoekige Steen, een blok dat naadloos in de muur past.
De San Pedro-markt is de plek voor sappen, soep en een kijkje in het dagelijks leven. Let er wel op je spullen, want het is er druk en er zijn zakkenrollers.
Op de Plaza en in San Blas lopen vrouwen in klederdracht met lammetjes en jonge alpaca’s die je tegen betaling op de foto mag zetten. Sla dit over. De dieren worden de hele dag rondgedragen en zijn er niet voor gemaakt. Wil je straatleven of klederdracht fotograferen, vraag dan eerst toestemming en laat de dieren erbuiten.
Wat is het Boleto Turístico en wat zit erin?
Voor de meeste Inca-plekken in en rond Cusco heb je het Boleto Turístico nodig, een combinatiekaartje.
Het volledige kaartje kost in 2026 S/ 130, ongeveer 33 euro, en is tien dagen geldig. Er zijn ook deelkaartjes van S/ 70 voor een kleinere groep plekken, met een kortere geldigheid. Je koopt het bij de eerste plek die je bezoekt of bij het kantoor in het centrum.
- Sacsayhuamán, Q’enqo, Tambomachay – boleto Turístico: ja; los ticket (2026): –
- Pisac, Ollantaytambo, Chinchero, Moray – boleto Turístico: ja; los ticket (2026): –
- Tipón en Pikillacta – boleto Turístico: ja; los ticket (2026): –
- Qorikancha – boleto Turístico: nee; los ticket (2026): S/ 15
- Kathedraal van Cusco – boleto Turístico: nee; los ticket (2026): S/ 40
- Zoutpannen van Maras – boleto Turístico: nee; los ticket (2026): S/ 20, alleen contant
Ga je ook naar de Heilige Vallei, dan is het volledige kaartje bijna altijd voordeliger dan de deelkaartjes. Machu Picchu valt er niet onder: dat ticket koop je apart en vooraf.
Is Sacsayhuamán de moeite waard?
Ja, het is de indrukwekkendste Inca-plek in de stad zelf, en hij ligt op loopafstand.
Sacsayhuamán ligt op een heuvel direct boven het centrum. Vanaf de Plaza de Armas loop je er in ongeveer een halfuur naartoe, steil omhoog. De zigzagmuren zijn opgebouwd uit blokken van meer dan 100 ton, zo precies op elkaar gehakt dat er geen mes tussen past.
Op 24 juni is Sacsayhuamán het decor van Inti Raymi, het Inca-zonnefeest. Cusco is dan vol en hotels zijn duurder, dus boek ruim vooruit als je erbij wilt zijn.
Combineer Sacsayhuamán met Q’enqo, Puka Pukara en Tambomachay, die verder langs dezelfde weg liggen. Neem een taxi naar Tambomachay en loop daarna terug naar beneden, dat scheelt klimmen op hoogte. Van boven heb je uitzicht over de rode daken van de stad.
In welke wijk slaap je in Cusco?
Je slaapt het handigst in of vlak bij het historische centrum.
Rond de Plaza de Armas zit je dicht bij alles, maar het is er ’s avonds druk en hotels aan het plein zijn duurder. Een paar straten verder is het rustiger en betaal je minder.
San Blas ligt net boven het centrum, met smalle keienstraatjes, ateliers en kleine hotels. Het is er stiller, maar de straten zijn steil. Op 3.400 meter is elke trap zwaar, dus houd daar rekening mee als je net bent aangekomen.
Kies een hotel met verwarming of extra dekens. ’s Nachts kan het in de droge maanden tot rond het vriespunt afkoelen, en veel oudere gebouwen zijn slecht geïsoleerd.
Kom je laat aan of vertrek je vroeg naar Machu Picchu, kies dan een hotel waar een taxi tot de deur kan rijden. Veel straatjes in San Blas en rond het centrum zijn voetgangersgebied of te smal, en sjouwen met een koffer bergop is op deze hoogte geen pretje.
Welke dagtrips maak je vanuit Cusco?
Cusco is de uitvalsbasis voor de bekendste plekken in de Andes van Peru.
De Heilige Vallei met Pisac, Ollantaytambo, Maras en Moray doe je als dagtour, maar beter in twee of drie nachten. Naar Machu Picchu kan als lange dagtrip, maar een nacht in Aguas Calientes is rustiger.
Rainbow Mountain (Vinicunca) is een dagtour met vertrek rond 04:00. Het uitzichtpunt ligt op ongeveer 5.036 meter, dus doe het pas na minimaal drie of vier dagen op hoogte. De entree is S/ 25 en een tour kost ongeveer USD 30 tot 60. Palccoyo is een kortere, rustigere variant.
Ten zuidoosten van de stad liggen de Inca-terrassen van Tipón en de pre-Inca-stad Pikillacta, allebei in het Boleto Turístico. Ze zijn veel rustiger dan de vallei en goed te combineren in een halve dag.
Hoe kom je in Cusco en hoeveel dagen blijf je?
De meeste reizigers vliegen naar Cusco en blijven er drie tot vier nachten.
De luchthaven Alejandro Velasco Astete ligt in de stad. LATAM, Sky en JetSMART vliegen meerdere keren per dag vanuit Lima, in ruim een uur, voor ongeveer 60 tot 180 euro enkele reis. Er zijn ook vluchten vanuit Arequipa en Juliaca (Puno).
Met de bus duurt Lima-Cusco 20 tot 24 uur. Vanuit Puno ben je 7 tot 8 uur onderweg en vanuit Arequipa ongeveer 10 uur. PeruRail rijdt een toeristische dagtrein tussen Puno en Cusco van ongeveer 10,5 uur, met uitzicht over de hoogvlakte.
Reken op drie tot vier nachten in Cusco zelf, plus de nachten in de vallei en bij Machu Picchu. Neem in de stad een app-taxi of een geregistreerde taxi. Hoe Cusco in een reisschema past, zie je bij de rondreis door Peru. Het weer per maand lees je bij de beste reistijd voor Peru.
Veelgestelde vragen over Cusco
Hoe hoog ligt Cusco?
Op ongeveer 3.400 meter. Dat is hoger dan Machu Picchu (ongeveer 2.430 meter) en de Heilige Vallei (2.800 tot 2.970 meter). Plan daarom de eerste dagen rustig.
Hoeveel dagen heb je nodig in Cusco?
Drie tot vier nachten voor de stad, Sacsayhuamán en een dagtrip. Voor de Heilige Vallei en Machu Picchu komen daar nog een paar nachten bij.
Ga je eerst naar Cusco of naar de Heilige Vallei?
Bij voorkeur eerst naar de Heilige Vallei. Die ligt ongeveer 500 meter lager, zodat je geleidelijker aan de hoogte went. Vanaf de luchthaven van Cusco rijd je er in ongeveer anderhalf uur naartoe.
Wat kost het Boleto Turístico in Cusco?
In 2026 S/ 130 voor het volledige kaartje, tien dagen geldig. Deelkaartjes kosten S/ 70. De Qorikancha, de kathedraal en Maras betaal je apart.
Is het Cusco of Cuzco?
Beide spellingen worden gebruikt. Cusco is de officiële Spaanse spelling in Peru, Cuzco kom je vooral in oudere teksten tegen. In het Quechua is het Qosqo.
Is Cusco veilig?
Cusco is voor reizigers relatief veilig. Let op zakkenrollers op de markt en rond de Plaza de Armas, en gebruik een app-taxi of geregistreerde taxi, zeker ’s avonds.
Kun je met een alpaca of lammetje op de foto in Cusco?
Dat wordt overal aangeboden, maar sla het over. De jonge dieren worden de hele dag rondgedragen voor betaalde foto’s. Kijk liever op afstand naar lama’s en alpaca’s op het platteland.
Wanneer is de beste reistijd voor Cusco?
Van mei tot en met september is het droog en zonnig, met koude nachten. Juni tot en met augustus is het drukst, zeker rond Inti Raymi op 24 juni.